Thursday, December 8, 2016

Lawyers back separate Shariah Bar for better practice

Lawyers back separate Shariah Bar for better practice


Thursday December 1, 2016

05:47 PM GMT+8

KUALA LUMPUR, Dec 1 — Some lawyers are in support of a proposal to create a separate Bar in order to standardise Shariah legal practice across the country.

Nizam Bashir is both a civil and Shariah lawyer and said that while Islamic legislation can differ from state to state because of various communal sensibilities on the faith, Shariah legal practice and procedures should be more uniform.

“I think it’s a good thing. You will have a more consistent practice for Shariah lawyers in various states,” Nizam told Malay Mail Online.

But he also said the introduction of a federal Shariah legal body amid state legislations would require the consent of the Rulers and agreement from the state governments. While civil law is federal, Shariah legislation is under state jurisdiction.

Wanita Umno chief Tan Sri Shahrizat Abd Jalil suggested yesterday at the Umno general assembly the formation of a Bar Council equivalent for Shariah lawyers, which she said should be administered by the Conference of Rulers.

Shariah Lawyers Association of Malaysia (PGSM) president Musa Awang also supported the formation of a Shariah Bar Council as there would then be uniform qualification rules, pointing out that various states in the country have different admission method, exams and interviews for those who want to be Shariah lawyers.

“When they submit [an] application to be [a] Shariah lawyer, the authorities will call them for exam and interview, but that is for [one] state.

“So the person who wants to be Shariah lawyer needs to apply to 14 states in Malaysia and it depends on state authorities, whether they want to approve [the application],” Musa told Malay Mail Online, referring to the Islamic religious council in each state.

With the current lack of uniformity, this would mean that Shariah lawyers may not be able to practise in some states due to rejection of their applications by the respective state Islamic religious councils, he said.

He pointed out that the Bar Council, on the other hand, is an independent body formed under the Legal Profession Act 1976 that regulates and determines the qualifications, tests, and admissions for advocates and solicitors to the Malaysian Bar, the legal professional body for all states in peninsular Malaysia.

Musa highlighted the need for a separate Shariah Bar so that Shariah lawyers who are not members of the Malaysian Bar can still be regulated.

As an example, he said Shariah lawyers who are suspended for breaching ethics in one state can still practise in other states. In contrast, civil lawyers who are suspended from legal practice by the Malaysian Bar would not be able to practise at all in the peninsula.

A Shariah Bar Council should be established as an independent body like the Bar Council to regulate the qualifications, admission and discipline of Shariah lawyers, he said.

Nizam said setting up a separate Bar for Shariah lawyers would also require segregating the disciplinary and complaints mechanism, noting that the Advocates & Solicitors Disciplinary Board (ASDB) has taken on complaints by Shariah clients as more Shariah lawyers join the Malaysian Bar.

“I’ve known of cases where it went up before the civil courts and they said the ASDB has got jurisdiction to hear. If you start to come up with a separate body to regulate and oversee Shariah practitioners, then I think ideally, we need to look at if there needs to be a separate disciplinary board,” he said.

Nizam acknowledged there was fear on both sides of the fence and concern on whether civil law was losing ground to Islamic legislation, but said lawyers should not be “paranoid” and “embrace diversity” instead.

“I encourage civil lawyers going to Shariah and vice versa. That way, you’re not dogmatic,” he said.

He stressed that lawyers should be able to sit in both the Malaysian Bar and the Shariah Bar in order to contribute their experience and expertise to both areas.

Malaysian Muslim Lawyers Association president Datuk Zainul Rijal Abu Bakar said not all Shariah lawyers are members of the Malaysian Bar as the majority are Shariah graduates who do not have a law degree. Only some are advocates and solicitors who can practice in both the civil and Shariah courts.

PGSM estimated there are about 2,500 to 3,000 Shariah lawyers nationwide. The Malaysian Bar currently has about 17,000 members.

“Only advocates and solicitors can contest in the Bar Council. Pure Shariah lawyers cannot contest,” Zainul Rijal told Malay Mail Online.

He said the Bar Council Shariah law committee cannot handle issues involving practitioners who are not advocates and solicitors, including “pure” Shariah lawyers.

“To me, different qualifications are prerogatives of the states. However, the more pressing needs are to have a body at the national level so that the body will be able to enhance legal education, take action on disciplinary breaches, admission process and interactions between practitioners across the nation,” said Zainul Rijal.

He said creating a Shariah Bar would not result in divisions as both the Shariah and Malaysian Bar would have different objectives.

“An advocate and solicitor who is also a Shariah lawyer will be governed by [the] Malaysian Bar when he is practising the civil law and governed by the Shariah Bar when he practices in Shariah law,” he said.

Islamic lawyers laud Shahrizat's call to empower Syariah courts

Islamic lawyers laud Shahrizat's call to empower Syariah courts

BY JUNE MOH - 1 DECEMBER 2016 @ 1:08 PM

KUALA LUMPUR: Syariah lawyers agree with the recommendations of Tan Sri Shahrizat Abdul Jalil to empower the Syariah courts and enhance them to become equivalent to civil courts, said Syariah Lawyers Association (PGSM) president Musa Awang.

Musa said Syariah law implementation in the country is weak due to the constraints of authority, staff, legal powers, regulatory diversity and lack of uniformity.

He said one of the challenges for Syariah lawyers is that each state has its own set of rules and regulations governing its practices - something which has discouraged graduates from applying to become Syariah lawyers.

“Every state has its own set of rules, different qualifications, different exams, different interviews, as well as their own admission processes.

“Therefore, we agree with the proposal to form a Syariah Bar Council, an independent body to supervise and control the eligibility and admissions of Syariah lawyers,” Musa told New Straits Times.

He said Syariah law could be strengthened by giving more power to the Syariah criminal punishment jurisdiction of the Syariah court “(For example, conflicts occur over) the jurisdiction on issuing legal administer (LA) and dividing the property-inheritance of Muslims, and the jurisdiction to try the cases of Islamic muamalat or Islamic banking,” he said.

Echoing Musa is Syariah lawyer Fakhrul Azman, who agreed to empower the Syariah court with further authority and jurisdiction.

“The area of enforcement needs to be enhanced to make it on par with civil courts.
“People still do not take it seriously when they receive a summons from the Syariah court, compared to the paper they receive from the civil court.

“I believe equal authority should also be given to the Syariah court, and for that matter, the introduction of a private bill to increase the jurisdiction of Syariah courts is welcomed,” Fakhrul said.

PGSM sokong saranan Umno, dedah masalah sedia ada

PGSM sokong saranan Umno, dedah masalah sedia ada

1 Dis 2016, 11:20 tengahari

Saranan pemimpin Wanita dan Puteri Umno untuk mewujudkan Majlis Peguam Syarie disambut baik oleh peguam-peguam syarie di negara ini.

Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) Musa Awang berkata walaupun undang-undang Islam terbaik, tetapi pelaksanaannya masih lemah kerana pelbagai kekangan.

Ini, katanya, termasuk daripada pihak berkuasa, kakitangan, kuasa undang-undang, undang-undang yang pelbagai dan tidak seragam.

“Masalah yang kami hadapi dalam amalan peguam syariah hari ini ialah kami terpaksa memohon di 14 buah negeri untuk menjalankan amalan sebagai seorang peguam syariah,” katanya.

Malah, kata Musa lagi setiap negeri mempunyai kaedah dan kelayakan yang berbeza.

Begitu juga dengan peperiksaan, temu bual dan proses kemasukan yang tersendiri di setiap negeri, katanya lagi.

“Sedikit sebanyak ia mematahkan semangat graduan-graduan untuk memohon sebagai peguam syariah,” katanya.

Justeru, kata Musa, mereka bersetuju dengan cadangan penubuhan Majlis Peguam Syariah, sebagai badan bebas untuk menyelia dan mengawal kelayakan dan kemasukan peguam syariah dan mengadakan satu Akta Profesion Guaman Syarie (SLPA).

Pemimpin Wanita dan Puteri Umno semalam menggesa kerajaan menubuhkan Majlis Peguam Syarie bagi menambah baik urus tadbir undang-undang syariah dan memudahkan urusan amalan guaman syarie di negeri-negeri.

Ketua Wanita Umno Tan Sri Shahrizat Abdul Jalil mencadangkan majlis itu diletakkan bawah naungan Majlis Raja-Raja Melayu bagi memudahkan urus tadbir.

Sementara itu, Ketua Puteri Umno Datuk Mas Ermieyati Samsudin pula berhujah, sejak pemerkasaan mahkamah syariah pada 2001, ia tidak diikuti dengan usaha untuk meningkatkan profesionalisme dan integriti di kalangan peguam syarie.

Mahkamah syariah: PGSM setuju cadangan Shahrizat

Mahkamah syariah: PGSM setuju cadangan Shahrizat


30 NOVEMBER 2016

Musa Awang

SHAH ALAM - Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) bersetuju sepenuhnya dengan cadangan Ketua Wanita Umno, Tan Sri Shahrizat Abdul Jalil untuk memberi kuasa kepada mahkamah Syariah dan ia menjadi setaraf dengan mahkamah sivil.

Presidennya, Musa Awang dalam satu kenyataan hari ini berkata, ini secara tidak langsung boleh diperkukuhkan dengan memberi lebih kuasa ke atas bidang kuasa hukuman jenayah mahkamah syariah.

"Iaitu bidang kuasa untuk mengeluarkan surat kuasa mentadbir (LA) dan membahagikan harta-pusaka umat Islam, bidang kuasa untuk mendengar dan membicarakan kes-kes muamalat Islam atau perbankan Islam dan lain-lain.

"Undang-undang Islam adalah yang terbaik, pelaksanaannya di negara ini masih lemah kerana kekangan pihak berkuasa, kakitangan, kuasa undang-undang, undang-undang yang pelbagai dan tidak seragam dan lain-lain," katanya.

Beliau berkata, negara  kini mempunyai bilangan peguam syariah

yang cukup untuk menangani kes-kes mengikut bidang kuasa mahkamah Syariah yang sedia ada.

Katanya lagi, setakat ini bilangan peguam syariah di seluruh negara kira-kira 2,500 hingga 3,000 orang.

"Nombor ini akan bertambah dengan sendirinya jika bidang kuasa

mahkamah syariah dipertingkatkan," katanya.

Tambahnya, masalah yang kami hadapi dalam amalan peguam syariah hari ini ialah kami terpaksa memohon di 14 buah negeri untuk menjalankan amalan sebagai seorang peguam syariah.

"Setiap negeri mempunyai kaedah-kaedah, kelayakan yang berbeza, peperiksaan berbeza, temu bual yang berbeza serta proses kemasukan yang tersendiri dan pelbagai.

"Secara tidak langsung sedikit sebanyak ia mematahkan semangat graduan-graduan untuk memohon sebagai peguam syariah.

"Jadi, kami bersetuju dengan cadangan penubuhan Majlis Peguam Syariah, sebuah badan bebas untuk menyelia dan mengawal kelayakan dan kemasukan peguam syariah, dan mengadakan satu Akta Profesion Guaman Syarie (SLPA)," katanya.

Majlis Peguam Syarie mudahkan amalan guaman syarie

RABU, 30 NOVEMBER 2016 @ 4:40 PM

Majlis Peguam Syarie mudahkan amalan guaman syarie
Oleh Nazura Ngah

KUALA LUMPUR: Penubuhan Majlis Peguam Syarie yang dicadangkan Wanita UMNO hari ini mampu bertindak sebagai sebuah badan bebas untuk menyelia dan mengawal kelayakan dan kemasukan peguam syarie, sekali gus membolehkan Akta Profesion Guaman Syarie (SLPA) digubal.

Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM), Musa Awang, berkata peguam syarie ketika ini berdepan masalah apabila terpaksa memohon di 14 negeri untuk menjalankan amalan sebagai seorang peguam syarie.

PRESIDEN Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM), Musa Awang

Katanya, ini kerana setiap negeri mempunyai perbezaan antaranya kaedah, kelayakan, peperiksaan, temu bual serta proses kemasukan. "Masalah ini sikit sebanyak mematahkan semangat graduan untuk memohon jawatan peguam syarie," katanya dalam kenyataan hari ini.
Beliau mengulas cadangan dibangkitkan Ketua Wanita UMNO, Tan Sri Shahrizat Abdul Jalil, dalam ucapan dasar Perhimpunan Agung Wanita UMNO 2016, di Pusat Dagangan Dunia Putra (PWTC), di sini, hari ini.

Shahrizat berkata, Majlis Peguam Syarie yang berada di bawah naungan dan tadbir urus Majlis Raja-Raja bertujuan memudahkan urusan amalan guaman syarie di negeri.

Di samping itu, Wanita UMNO juga mahu institusi mahkamah syariah dimartabatkan setaraf dengan mahkamah sivil, selain mendesak cadangan mewujudkan lima hirarki Mahkamah Syariah yang diluluskan Majlis Kebangsaan Hal Ehwal Agama Islam dipercepatkan.

Musa berkata, pihaknya bersetuju dengan cadangan Shahrizat untuk memberi kuasa kepada mahkamah syariah supaya setaraf dengan mahkamah sivil.

Katanya, langkah itu boleh diperkukuhkan dengan memberi lebih kuasa ke atas bidang kuasa hukuman jenayah mahkamah syariah, bidang kuasa untuk mengeluarkan surat kuasa mentadbir (LA) dan membahagikan harta-pusaka umat Islam, bidang kuasa untuk mendengar dan membicarakan kes-kes muamalat Islam atau perbankan Islam dan lain-lain.

"Undang-undang Islam adalah yang terbaik, namun pelaksanaannya di negara ini masih lemah kerana kekangan pihak berkuasa, kakitangan, kuasa undang-undang, undang-undang yang pelbagai dan tidak seragam.

 "Negara kini mempunyai bilangan peguam syarie yang cukup untuk menangani kes mengikut bidang kuasa Mahkamah Syariah sedia ada. Setakat ini bilangan peguam syarie di seluruh negara antara 2,500 hingga 3,000 orang.

"Bilangan ini akan bertambah dengan sendirinya, jika bidang kuasa mahkamah syariah dipertingkatkan," katanya.

Thursday, September 22, 2016


Oleh Tuan Musa Awang

Cadangan Rang Undang-Undang Ahli Persendirian mengenai pindaan Akta 355 Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) (RUU 355) telah dibenarkan untuk dibahas di sidang Dewan Rakyat.

Tetapi usul tersebut tidak dibentangkan kerana Pengusul iaitu Ahli Parlimen Marang memohon  supaya usul itu ditangguhkan dengan alasan untuk memberi peluang masa kepada ahli-ahli Parlimen. Dan perancangannya ialah untuk dibahaskan pada sidang Parlimen yang akan datang pada bulan Oktober ini.

Adalah sesuatu yang tidak mengejutkan dan memang dijangka, ada di kalangan kaum bukan Islam dan di kalangan beragama Islam sendiri yang menolak keras usul pindaan tersebut, kerana ia datang dari sebuah parti pembangkang dalam Parlimen, dan bukan usul gabungan pembangkang atau gabungan parti komponen kerajaan.

Di antara RUU Akta 355 Akta Mahkamah Syariah 1965 yang menjadi perbualan rakyat ialah:

Seksyen 1. Tajuk ringkas dan pemakaian.

(1) Akta ini bolehlah dinamakan Akta Mahkamah Syariah (Bidang kuasa Jenayah) 1965.

(2) Akta ini hendaklah terpakai hanya bagi semua Negeri di Semenanjung Malaysia.
Seksyen 2. Bidang kuasa Jenayah Mahkamah Syariah. 
Mahkamah Syariah yang ditubuhkan dengan sempurnanya di bawah mana-mana undang-undang dalam sesuatu Negeri dan diberi bidang kuasa ke atas orang-orang yang menganuti agama Islam dan berkenaan dengan mana-mana perkara yang disebut satu persatu dalam Senarai II bagi Senarai Negeri dalam Jadual Kesembilan kepada Perlembagaan Persekutuan adalah dengan ini diberi bidang kuasa berkenaan dengan kesalahan-kesalahan terhadap rukun-rukun agama Islam oleh orang-orang yang menganuti agama tersebut yang boleh ditetapkan di bawah mana-mana undang-undang bertulis: 
Dengan syarat bahawa bidang kuasa sedemikian tidaklah boleh dijalankan berkenaan dengan apa-apa kesalahan yang boleh dihukum penjara selama tempoh melebihi tiga tahun atau denda melebihi lima ribu ringgit atau sebatan melebihi enam kali atau apa-apa gabungan hukuman-hukuman tersebut.

Jika merujuk kepada handsard di web Parlimen, di bawah adalah keterangan Ahli Parlimen Marang :

15. Dato’ Seri Abdul Hadi bin Awang [ Marang ] akan mencadangkan:- 
“Bahawa Dewan ini memberikan kebenaran menurut Peraturan Mesyuarat 49 (1) kepada Yang Berhormat Ahli bagi kawasan Marang untuk mencadangkan suatu Rang Undang-undang Ahli Persendirian bernama Rang Undang-undang Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) (Pindaan) 2016 seperti berikut:- 
i. menggantikan Seksyen 2 dengan seksyen berikut: 
2. Mahkamah Syariah akan mempunyai kuasa ke atas seseorang penganut agama Islam dan di dalam hal-hal kesalahan di bawah perkara-perkara yang disenaraikan di dalam Butiran 1 Senarai Negeri di bawah Jadual Kesembilan Undang-Undang Persekutuan. dan 
ii. memasukkan selepas seksyen 2 dengan seksyen berikut: 
2A. Dalam menjalankan undang-undang jenayah di bawah Seksyen 2 Mahkamah Syariah berhak menjatuhkan hukuman yang dibenarkan oleh undang-undang syariah berkaitan hal-hal kesalahan yang disenaraikan di bawah seksyen yang disebutkan diatas, selain dari hukuman mati. 

Yang jelas ialah :

1. RUU355 yang akan dibentangkan itu bukan undang-undang baharu tetapi hanya pindaan kepada undang-undang yang sedia ada, iaitu Akta 355.

2. Undang-undang ini hanya melibatkan umat Islam dan baharu diperingkat cadangan sahaja. 

3. RUU355 ini hanya melibatkan kesalahan-kesalahan jenayah Syariah di dalam Akta/Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah sahaja, tidak melibatkan kesalahan-kesalahan sivil di bawah Kanun Keseksaan.

4. RUU355 bukan hukuman hudud atau hukuman qisas.

Usaha pihak-pihak tertentu dengan menakut-nakutkan kaum bukan Islam adalah suatu tindakan yang tidak berasas kerana sekiranya RUU 355 ini diluluskan sekalipun, ia tidak terpakai atau terkena kepada kaum BUKAN ISLAM. 

Cadangan RUU355 ini sepatutnya dibahas, dikupas serta diperincikan secara profesional dan ilmiah di dalam Parlimen, bukan secara menakut-nakutkan kaum bukan Islam.

Ahli Parlimen beragama Islam sepatutnya memahami dan mendalami apakah kebaikan dan perkara positif yang akan bakal berlaku sekiranya RUU355 tersebut diluluskan. Sudah tentu ia akan memperkasakan bidangkuasa jenayah Mahkamah Syariah yang ada hari ini dalam kekangan kadar hukuman serendah denda tidak lebih RM5000.000 atau penjara tidak lebih 3 tahun atau sebatan (Syariah) tidak lebih 6 kali SAHAJA. Pada masa yang sama, pemerkasaan bidangkuasa jenayah di Mahkamah Syariah ini langsung tidak akan mengambil atau memberi kesan kepada peruntukan kesalahan jenayah di mahkamah sivil berdasarkan Kanun Keseksaan. Jadi kenapa mereka perlu gusar dan khuatir?

Dengan kefahaman yang mendalam oleh Ahli Parlimen beragama Islam terhadap usul dan kebaikan pindaan RUU355 ini terhadap Mahkamah Syariah, sudah pasti RUU tersebut lebih mudah untuk diluluskan. Dengan sokongan simple majority ahli Parlimen sahaja, maka RUU355 tersebut dapat diluluskan dengan jayanya. Jika kita perhatikan, jumlah ahli Parlimen beragama Islam adalah seramai 135 orang manakala hanya 86 orang adalah ahli Parlimen Barisan Nasional. Sekiranya mereka semua bersatu hati dan bulat sepakat, sudah pasti RUU355 ini tidak menjadi polemik yang cukup besar untuk dibahaskan. 

- Penulis ialah Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM)

Saturday, July 16, 2016

Zalim samakan Akta 355 sebagai Hudud

Oleh Musa Awang

Ada pihak yang mendakwa bahawa Rang undang-undang persendirian yang diusulkan oleh Presiden PAS Datuk Seri Abdul Hadi Awang untuk meminda Akta 355 adalah untuk membolehkan pelaksanaan hukum hudud di Kelantan.

Dakwaan ini datangnya daripada banyak pihak termasuk ahli politik, ahli akademik dan termasuk juga Badan Peguam Malaysia. Ada ahli politik yang tidak dapat membezakan Akta 355 dan hudud bercakap dalam ceramah dan kenyataan mereka seolah-olah pindaan Akta 355 akan membolehkan undang-undang hudud dilaksanakan di Kelantan. Suatu kenyataan yang mengelirukan dan tidak jujur. Istilah yang salah yang digunakan boleh mengelirukan orang Islam dan bukan Islam.

Pindaan akta ini bukan hudud.

Jenis-jenis jenayah hudud ialah kesalahan berzina (persetubuhan haram tanpa nikah yang sah antara lelaki dengan perempuan) ; Qazaf (menuduh zina atau melemparkan tuduhan zina tanpa bukti terhadap orang yang baik) ; minum arak ; mencuri ; merompak dan murtad (riddah).

Hukuman yang ditetapkan bagi penzina yang belum berkahwin ialah dihukum sebat 100 kali sebatan syariah. Bagi penzina yang telah berkahwin hendaklah direjam sehingga mati. Bagi kesalahan Qazaf (menuduh zina), hukumannya ialah disebat 80 kali sebatan syariah. Manakala bagi kesalahan minum arak, hukumannya ialah disebat sebanyak 40 kali sebatan syariah. Bagi kesalahan mencuri, dihukum potong pergelangan tangan atau jari mengikut kadar barang yang dicuri.

Bagi kesalahan merompak, iaitu mengambil harta orang lain dengan menggunakan kekerasan, paksaan, ugutan dan ancaman, hukumannya bergantung kepada jenis rompakan. Sekiranya semasa rompakan melibatkan pembunuhan, maka hukumannya hendaklah dibunuh. Sekiranya hanya merompak sahaja, hendaklah dipotong tangan dan kakinya secara bersilang iaitu tangan kanan dan kaki kiri dan seterusnya kaki kanan dan tangan kiri bagi kesalahan seterusnya. Sekiranya hanya menganggu ketenteraman awam hendaklah dipenjara.

Bagi kesalahan keluar Islam sama ada dengan perbuatan dan perkataan, hukumannya ialah bunuh, setelah diberi tempoh bertaubat selama tiga hari atau tiga kal.

Hudud berbeza dengan Akta 355 atau Akta Mahkamah Syariah (Bidangkuasa Jenayah) 1965 (Pindaan 1984) yang dicadangkan pindaan. Akta 355 tersebut ialah suatu akta peringkat persekutuan yang diluluskan oleh Parlimen dan ia berkuatkuasa seluruh negara. Akta 355 sejak tahun 1984 telah menghadkan bidangkuasa kerajaan negeri untuk meluluskan undang-undang berkaitan jenayah syariah.

Hukuman paling tinggi yang boleh dikenakan terhadap kesalahan jenayah syariah seperti berkhalwat, berzina atau bersekedudukan dan lain-lain adalah denda tidak melebihi RM5,000 atau penjara tidak lebih tiga tahun atau sebatan tidak lebih enam kali atau kombinasi mana-mana hukuman itu. Mahkamah Syariah hanya dibenarkan menghukum dengan hukuman yang disebutkan sahaja, tidak boleh melampaui takat hukuman tersebut.

Pindaan Rang Undang-undang Mahkamah Syariah (Bidang Kuasa Jenayah) (Pindaan) 2015 atau Akta 355, kalau berlaku pun, hanya akan mempertingkatkan bidangkuasa khususnya Mahkamah Syariah untuk menjatuhkan hukuman yang lebih berat daripada hukuman yang sedia ada sekarang, bukan bererti hendak membenarkan pelaksanaan hudud.

Menerusi pindaan akta berkenaan, hukuman zina hanya boleh dilaksanakan kepada penzina yang belum berkahwin sahaja, ialah dihukum sebat 100 kali sebatan syariah. Bagi penzina yang telah berkahwin, hukuman direjam menurut hukuman hudud masih tidak boleh dilaksanakan kerana hukuman rejam boleh membawa kepada kematian.

Bagi kesalahan qazaf, jika pindaan diluluskan, ia cuma pertambahan bilangan sebatan syariah daripada 6 kali yang sedia ada sekarang, kepada 80 kali sebatan. Begitu juga dengan kesalahan minum arak, cuma akan berlaku pertambahan bilangan sebatan kepada 40 kali sebatan.

Pindaan Akta 355 ini jika diluluskan hanya akan melibatkan kesalahan yang dilakukan oleh orang Islam sahaja, iaitu orang Islam yang berzina, orang Islam yang minum arak. Hanya orang Islam sahaja yang akan dihukum sebat. Langsung tidak melibatkan bukan Islam. Kenapa mereka bukan Islam perlu cemas atau risau?

Orang Islam yang banyak berzina dan melahirkan anak luar nikah. Dari 1999 hingga 2003, daripada 70,430 kes, sebanyak 30,978 pendaftaran anak luar nikah membabitkan anak orang Islam. Selangor mencatatkan jumlah tertinggi (12,836), diikuti Perak (9,788), Kuala Lumpur (9,439) dan Johor (8,920). Statistik Jabatan Pendaftaran Negara tahun 2007 mencatatkan sebanyak 16,100 pendaftaran anak luar nikah berbangsa Melayu, meningkat sebanyak 16,541 tahun 2008 dan 17,303 pada 2009.

Kesalahan mencuri, rogol, merompak yang terkandung di bawah Kanun Keseksaan yang terpakai kepada semua yang berada di bumi Malaysia ini tidak akan dipinda. Jadi, tiada siapa yang akan kena potong tangan, samada orang Islam atau bukan Islam. Maka, orang Cina, India dan seluruh bukan Islam tidak perlu gundah gulana.

-      Presiden, Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM).

Wednesday, March 23, 2016

Pinda Undang-Undang Elak Aniayai Saudara Baru

Harian Metro
09 Mac 2016

Keputusan Mahkamah Persekutuan dalam kes Izwan Abdullah lwn. S.Deepa menimbulkan pelbagai polemik perundangan. Ada yang beranggapan ia memberikan lebih kuasa kepada mahkamah sivil berbanding mahkamah syariah, dan meletakkan kedudukan mahkamah syariah lebih rendah berbanding mahkamah sivil. Ada juga yang berpandangan ia menganiayai golongan saudara baru yang memeluk Islam, kerana dikatakan mereka dinafikan hak sebagai warganegara untuk memohon remedi di mahkamah sivil.

Mahkamah Persekutuan pada Februari lalu memutuskan bahawa “dengan mengenakan perkahwinan sivil di bawah Akta Memperharui Undang-undang (LRA) 1976, mereka terikat dengan peruntukan berkaitan perceraian dan hak jagaan anak daripada perkahwinan itu. Menurut YA Hakim Tan Sri Raus berkata “Perkara di bawah LRA berada dalam bidang kuasa mahkamah sivil dan mahkamah sivil terus mempunyai bidang kuasa terhadap mereka, walaupun bekas suami memeluk agama Islam.”

Menurutnya lagi, perbalahan antara Izwan (N Viran) dan Deepa bukan perkara dalam bidang kuasa Mahkamah Tinggi Syariah.  Artikel 121(1A) yang mengeluarkan bidang kuasa mahkamah sivil mengenai mana-mana perkara dalam bidang kuasa mahkamah syariah tidak menafikan bidang kuasa mahkamah sivil bagi perkara dalam Seksyen 51, LRA 1976. Artikel 121 (1A) diperkenalkan bukan bertujuan mengetepikan bidang kuasa mahkamah sivil, tetapi untuk mengelak sebarang konflik antara keputusan mahkamah syariah dan sivil yang banyak berlaku dalam kes sebelum ini.

Mahkamah Persekutuan memutuskan bahawa LRA 1976 terus mengikat Izwan meskipun selepas pertukaran agama kepada Islam, kerana mahkamah syariah tidak ada bidangkuasa berhubung permohonan bekas suami untuk membubarkan perkahwinan sivilnya dengan Deepa pada 2003. Mahkamah syariah juga tidak ada bidangkuasa terhadap hak penjagaan anak yang lahir daripada perkahwinan di bawah mahkamah sivil. Mahkamah syariah hanya berbidangkuasa dalam perkara berkaitan perceraian dan hak jagaan anak apabila ia membabitkan perkahwinan Islam, akad nikah mengikut undang-undang Islam. Apabila salah seorang bukan Islam, mahkamah syariah tiada bidangkuasa terhadap kes itu walaupun perkara itu jatuh dalam bidang kuasa mereka. Adalah penting bagi mahkamah sivil dan syariah untuk tidak melampai batas antara bidang kuasa masing-masing.

Menurut mahkamah lagi, pindaan 1988 (Artikel 121 (1A)) kepada Mahkamah Persekutuan untuk menghentikan mahkamah sivil daripada campur tangan dalam hal ehwal Mahkamah Syariah, tetapi tidak termasuk Mahkamah Tinggi daripada memberikan remedi kepada individu jika pasangannya menukar agama kepada Islam.

Penulis berpandangan bahawa keputusan Mahkamah Persekutuan tersebut tidak sama sekali merendahkan bidangkuasa mahkamah syariah. Ini kerana mahkamah syariah dan mahkamah sivil mempunyai bidangkuasa masing-masing dan tersendiri yang diberikan oleh Perlembagaan Persekutuan dan undang-undang. Walaubagaimanapun, akan ada pihak yang akan menggunakan keputusan Mahkamah Persekutuan tersebut sebagai hujah mereka untuk menyatakan bahawa bidangkuasa mahkamah syariah lebih rendah berbanding mahkamah sivil.

Konflik perundangan timbul dalam kes tersebut apabila Izwan Abdullah (33) dan S.Deepa (32) yang asalnya berkahwin menurut agama Hindu, tetapi kemudiannya pada Disember 2012, Izwan telah memeluk Islam di Pusat Dakwah Islamiah, Paroi, Negeri Sembilan dan pada bulan berikutnya mendaftarkan pertukaran agama 2 anaknya, Shamila (Nurul Nabila), kini 11 tahun dan Mithran (Nabil), 8 tahun.

S.Deepa tidak mempertikaikan pengislaman atau status agama kanak-kanak tersebut, tetapi merebut hak jagaan dua anak berkenaan. Izwan kemudian memohon di Mahkamah Syariah Seremban untuk pembubaran perkahwinannya dengan S.Deepa, yang kemudiannya dibenarkan pada Mei 2013.

Isu perundangan timbul dalam menentukan forum manakah yang boleh membubarkan perkahwinan mereka dan menentukan hak jagaan anak-anak apabila melibatkan pasangan bukan Islam memeluk agama Islam? Di mahkamah sivil atau di mahkamah syariah? Polemik dan salah faham berlaku kerana Mahkamah Tinggi (sivil) Seremban telah mengeluarkan perintah hak jagaan pada April 2014, sedangkan sebelum itu Mahkamah Tinggi Syariah Seremban telah pun mengeluarkan perintah yang sama pada Mac 2013. Perintah mahkamah syariah tersebut memberikan hak jagaan kedua anak kepada bapa kandung mereka manakala ibu kandung diberikan hak lawatan pada bila-bila masa yang munasabah. Perintah mahkamah syariah tersebut juga tidak pernah dibatalkan sehingga ke hari ini.

Sekiranya forum yang sesuai adalah di Mahkamah Tinggi Syariah, tiada masalah bagi Izwan yang telah memeluk Islam, tetapi bagaimana dengan S.Deepa yang masih belum Islam? Ini kerana bidangkuasa mahkamah syariah terhad kepada orang Islam sahaja. Bukan Islam boleh hadir di mahkamah syariah sebagai saksi, tetapi bukan sebagai pihak. Sebaliknya jika forum yang sesuai adalah di Mahkamah Tinggi sivil, tiada memberi masalah kepada S.Deepa tetapi menjadi masalah kepada Izwan. Ini kerana Seksyen 51 Akta Memperbaharui Undang-undang (Perkahwinan & Perceraian) 1976 hanya memberikan hak kepada pihak yang tidak memeluk Islam untuk memohon remedi di Mahkamah Tinggi sivil. Tiada hak diberikan kepada yang memeluk Islam.

Seksyen 51 tersebut berbunyi - 1) Where one party to a marriage has converted to Islam, the other party who has not so converted may petition for divorce: Provided that no petition under this section shall be presented before the expiration of the period of three months from the date of the conversion. (2) The Court upon dissolving the marriage may make provision for the wife or husband, and for the support, care and custody of the children of the marriage, if any, and may attach any conditions to the decree of the dissolution as it thinks fit.

Dengan keputusan yang telah dibuat oleh Mahkamah Persekutuan tersebut, kerajaan melalui agensi berkenan perlu mengambil tindakan segera meminda Seksyen 51 LRA untuk membolehkan pihak yang memeluk Islam juga boleh memohon remedi membubarkan perkahwinan dan memohon hak jagaan anak di mahkamah sivil sebagaimana hak berkenaan diberikan kepada yang tidak memekuk Islam. Peruntukan ini adalah undang-undang berat sebelah. Selagi tidak dipinda, maka ia akan menganiayai dan menafikan hak saudara baru untuk memohon remedi di mahkamah sivil. Lagi lama masa diambil untuk dipinda maka lagi lama saudara baru dinafikan hak mereka.

Mahkamah Persekutuan telah menjalankan kuasa yang diberikan oleh Perlembagaan untuk mentafsirkan undang-undang. Maka, menjadi tanggungjawab pihak berkenaan pula untuk mencadangkan pindaan kepada mana-mana undang-undang yang tidak relevan, supaya semua orang mendapat hak yang sama sebagaimana dijamin oleh Perlembagaan.

Penulis ialah Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM. 
Email :

Tuesday, January 5, 2016

Minors converted to Islam can seek redress after turning 18, Shariah lawyer says

Thursday December 31, 2015
06:54 AM GMT+8

Lawyer Musa Awang says children who have been unilaterally converted to Islam can seek redress after they turn 18. ― File pic

KUALA LUMPUR, Dec 31 ― Children who have been unilaterally converted to Islam will have to wait until age 18 to ask the Shariah courts to recognise them as non-Muslims, lawyer Musa Awang has confirmed.

The president of the Malaysian Shariah Lawyers Association (PGSM) was commenting on the high-profile case of Hindu mother M. Indira Gandhi’s legal challenge to reverse the unilateral religious conversion of her three children by her former husband after he embraced Islam, after losing in a 2-1 decision at the Court of Appeal yesterday.

Musa said that while a non-Muslim parent cannot initiate a lawsuit in the Shariah courts on behalf of their children under existing laws, the converted children could do so after reaching the age of maturity.

“Yes, when they are 18, they [can] apply to the Shariah court to declare that they are no longer Muslims,” he told Malay Mail Online when contacted yesterday.

He added that there are many such cases in the Islamic courts.

For those who have yet to turn 18 however, Musa said they will have to rely on a Muslim family member or Muslim friend who knows of their situation to file a lawsuit on their behalf in the Shariah courts.

He clarified that a Shariah lawyer would not be able to initiate legal proceedings on behalf of children who are still considered minors.

In Malaysia, those who reach the age of 18 may determine their own religion.

Musa also said that while non-Muslim parents like Indira cannot be a party to their converted children’s legal proceedings in the Shariah courts, they can still file applications there and ask to present their statement to support their children’s bid to be recognised as non-Muslims.

Following the civil court’s deferment to the Shariah court yesterday on child conversions, the Malaysian Consultative Council of Buddhism, Christianity, Hinduism, Sikhism and Taoism (MCCBCHST) questioned the likelihood of non-Muslims being served justice by an Islamic court when the law prohibits their appearance there.

But Musa disputed the non-Muslim interfaith panel’s argument.

“Because I feel that the Shariah courts never refused any application to give statements. You look at the case of Nyonya Tahir in Malacca, the non-Muslim family came to court and gave statement. Before the court gave its judgement, they called all the family members, but they are non-Muslims,” he said, referring to the 2006 landmark case.

“Not true to say no justice for non-Muslims,” he added.

The case of Nyonya Tahir is seen as significant because the Negri Sembilan Shariah Court had declared the woman of Chinese-Malay descent born Wong Ah Kiu to be non-Muslim at the time of her death aged 89 as she had been raised a Buddhist and had practised Buddhism her whole life.

Malaysia’s constitution stipulates that all Malays are automatically Muslims but those who convert out are regarded as apostates, which incurs a heavy social stigma.

Musa confirmed that while non-Muslims cannot be witnesses in the Shariah courts, they can still appear there to present their views and assist the judges.

He acknowledged that Shariah courts have no jurisdiction over non-Muslims, but emphasised that its judges have discretionary powers to call anybody, including non-Muslims, to court to give a statement, especially when no Muslim witnesses are available in a case.

The Shariah Courts Evidence Enactment Perak 2004’s Section 87(2), he said, is an example of state religious law in which the testimony of non-Muslims can be tendered in a Muslim case.

Elaborating, he said a non-Muslim such as a doctor who appears in the Shariah courts can either give an oral statement or a written statement in the form of an affidavit, and can be cross-examined and questioned just like a witness despite not having such status.

He explained that testimony from non-Muslims is regarded as “bayyinah” while a Muslim’s testimony is known as “syahadah”, with the difference being that the former is not binding on the Shariah judges.

In Malaysia, Islamic matters fall under the jurisdiction of each respective state.Malay Mail Online’s check of Islamic evidence laws in several states showed that Muslims who are not  deemed as competent to give evidence in the form of “syahadah” may be able to give “bayyinah” instead.

When evidence from both Muslims and non-Muslims are available in the same case, the Shariah courts will take into account the strength of evidence presented and favour the stronger evidence, he said.

Saturday, July 25, 2015


Harian Metro
22 Julai 2015

Oleh Tuan Musa Awang

Tahun ini, umat Islam di negara ini meraikan sambutan hari raya Idulfitri pada hari Jumaat. Hari Jumaat adalah suatu hari yang amat berkat dan mulia, sebagaimana sabda Nabi SAW dalam satu hadith dari Abu Hurairah : “sebaik-baik hari di mana matahari terbit adalah hari Jum'at, di hari itu Adam diciptakan, dan pada hari itu dia dimasukkan ke surga, dan pada hari itu dikeluarkan darinya, dan tidak terjadi hari kiamat kecuali pada hari Juma'at” (HR. Muslim)

Maka, pada sambutan Idulfitri tahun ini, ada dua perhimpunan solat yang besar, dan akan ada dua khutbah pada hari berkenaan, iaitu solat sunat hari raya Idulfitri dan solat Jumaat.

Setiap minggu umat Islam menunaikan solat Jumaat. Perhimpunan besar pada hari Jumaat ini sepatutnya menjadi satu peluang yang baik kepada para khatib menyampaikan pesanan-pesanan yang baik dan membina kepada seluruh masyarakat Islam dalam khutbah mereka. Kerana kita tidak akan dapat melihat sebegitu ramai umat Islam berpusu-pusu dan berhimpun di masjid-masjid melainkan pada solat Jumaat atau solat hari raya.

Pengisian Khutbah
Khutbah-khutbah Nabi SAW dan para sahabatnya mengandungi penjelasan tentang tauhid dan keimanan, menyebutkan sifat-sifat dan nikmat-nikmat Allah SWT, dasar-dasar keimanan, hari-hari pembalasan yang membuat mereka takut kepada azab Allah SWT, perintah berzikir dan bersyukur kepada-Nya, mencela dunia, menyebut kematian, syurga dan neraka, mendorong ketaatan kepada Allah dan rasul-Nya, dan melarang mereka berbuat maksiat dan sebagainya.

Maka, dalam pengisian khutbah, khatib berperanan untuk menyebutkan tentang perkara-perkara ini agar memberi kesedaran kepada para jama’ah agar mencintai Allah SWT. Sehingga setelah selesai solat sekali pun, para jama’ah masih terasa bahang kecintaan kepada Allah SWT. Mereka beredar dari tempat perhimpunan atau masjid dengan hati yang dipenuhi keimanan dan takut kepada Allah SWT. Hati dan anggota badan mereka tergerak untuk berzikir, taat, dan beribadah kepada Allah SWT sepanjang masa.

Penyampaian khutbah
Oleh sebab itu, khutbah seorang khatib harus bersemangat, disampaikan dengan suara yang kuat, bahasa yang tegas, dan seni berbicara yang baik, yang mampu membangkitkan semangat serta menarik perhatian para jama’ah yang sedang mendengar. Khutbah yang baik adalah khutbah yang dapat menyuntik kesedaran jama’ah untuk bangkit dari kealpaan, agar menjadi muslim yang bertakwa, bermartabat di sisi Allah, serta bermanfaat kepada orang lain. Khatib dilarang menggunakan unsur-unsur humor yang membuatkan jama’ah tertawa, kerana ia akan merosakkan ibadah.

Kewibawaan seorang khatib menyampaikan khutbah adalah melalui penampilan, suara dan persekitaran. Dalam sebuah hadith dari Jabir bin Abdullah r.a berkata : “Rasulullah SAW apabila berkhutbah, kedua mata baginda menjadi merah, suara baginda keras, dan semangatnya bangkit bagaikan seorang panglima perang (yang memberi peringatan tentang kedatangan musuh).” (HR Muslim)

Malangnya, di sesetengah masjid, pendekatan dan cara penyampaian khutbah Jumaat amat mengecewakan. Khatib ‘membaca’ khutbah, bukan menyampaikan khutbah. Khutbah yang disampaikan dengan cara membaca akan jadi mendatar dan mengulit-ulit para makmun, sehingga terlena. Mungkin perlu suatu kajian dilakukan oleh pihak-pihak yang berkenaan, berapa peratus kah makmun faham isi khutbah yang disampaikan pada setiap minggu.

Sekiranya imam telah uzur atau tidak dapat menyampaikan khutbah dengan baik, tidak menjadi masalah sekiranya tugasan berkhutbah diberikan kepada imam yang lebih sihat dan muda, manakala orang lain pula yang mengimamkan solat.

Khatib disunnahkan berkhutbah pendek tanpa teks, dan jika ia berkhutbah membawa teks maka dipegang di tangan kanannya. Dari Jabir bin Samurah r.a.  berkata : “aku solat bersama Rasulullah SAW, maka solat baginda sedang, dan khutbahnya sedang (tidak terlalu panjang).  (HR. Muslim)

Dalam hadith yang lain Ammar bin Yasir r.a berkata, saya telah mendengar Rasulullah SAW bersabda : "Sesungguhnya panjangnya solat dan pendeknya khutbah seseorang, merupakan tanda akan kefahamannya. Karena itu, lamakanlah solat mu dan pendekkanlah khutbah mu.” (HR Muslim).

Ini bermaksud bahawa amalan berkhutbah yang lebih panjang daripada solat adalah suatu petanda yang tidak baik. Khutbah yang terlalu panjang akan mendatangkan kejemuan dan kebosanan kepada makmun, terutama dalam keadaan waktu tengahari yang amat berisiko untuk mengantuk. Perhatian perlu juga diberikan kepada orang-orang yang memilki kesibukan tersendiri, terutama di negeri-negeri yang berkerja pada hari Juma’at.

Harus ada keseimbangan antara penyampaian khutbah pertama dan khutbah kedua. Kedua-kedua khutbah harus disampaikan dengan tenang dan lantang, tanpa ada pengurangan pada mana-mana peringkat. Realiti yang berlaku, ada khatib yang mementingkan penyampaian khutbah pertama sahaja dan mengabaikan khutbah kedua. Imam al-Nawawi r.a pernah menyatakan bahawa di antara hal-hal yang dimakruhkan semasa berkhutbah adalah tergesa-gesa dalam menyampaikan khutbah kedua dan tidak melantangkan suara ketika menyampaikannya.

Khatib yang baik, cerdas dan arif, adalah seorang da’i yang mampu menyampaikan khutbah yang relevan dengan fenomena dan keadaan semasa yang dialami oleh masyarakat setempat, menyentuh permasalahan semasa yang dihadapi kaum Muslimin. Perkara yang disampaikan melalui khutbah walaupun ringkas, tetapi  mampu menjawab dan memberikan kaedah penyelesaian terhadap permasalahan semasa yang sedang dihadapi umat oleh umat Islam.

Khatib juga perlu memahami tahap intelektual jama’ah yang hadir, dan memilih pola bahasa yang sesuai dengan pendengar, agar mesej khutbah yang disampaikan dapat dipahami dengan mudah oleh para jama’ah, dan berkesan di hati sanubari mereka. Pemahaman yang baik dan berkesan inilah yang akan mampu memotivasi umat untuk bangkit pada setiap minggu dengan kesedaran yang tulus, sehingga dapat mengamalkan sesuatu yang disampaikan oleh khatib dalam khutbah.

Sebelum memulakan solat berjama’ah, khatib atau imam harus memerintahkan ma’mum untuk meluruskan dan merapatkan shaf. Disebabkan penyampaian khutbah yang agak panjang, sesetengah imam terburu-buru memulakan solat dengan mengangkat takbir, sedangkan ma’mum di belakang masih sedang meluruskan dan mengisi shaf yang masih kosong. Pentingnya tugas imam dalam mengatur shaf disebut dalam hadis Nabi SAW :  Dari Nu’man ibn Basyir, dia berkata - Nabi SAW bersabda : “Luruskanlah shaf kalian atau Allah yang akan mencerai-beraikan wajah kalian” (HR. Bukhari).

Solat Juma’at adalah perhimpunan besar umat Islam pada setiap minggu. Kadangkala kita meremehkan suatu amalan yang rutin disebabkan ia dilakukan pada setiap minggu. Sepatutnya, amalan rutin itulah yang harus dipertingkatkan dan diperbaiki dari semasa ke semasa, bukan sebaliknya. Dan pada Jumaat ini, perhimpunan hari Juma’at akan jatuh pada hari yang sama dengan perhimpunan solat Idulfitri. Semoga suatu perubahan boleh berlaku. Wallahu’alam.

Penulis ialah Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) 2015. E-mail :

Meningkatkan Kesedaran Berzakat

Oleh Musa Awang

Ibadah berzakat merupakan rukun Islam yang ketiga penting selepas solat. Perintah mengeluarkan zakat datang sekali dengan perintah solat, sebagaimana dalam firman Allah SWT yang bermaksud - "Mereka tidaklah disuruh melainkan supaya menyembah Allah dengan penuh ikhlas demi agama yang lurus dan juga supaya mereka mendirikan solat dan mengeluarkan zakat dan yang demikian itu adalah agama yang teguh." (Surah al-Bayyinah :5)

Tujuan Zakat
Zakat merupakan salah suatu bukti kepatuhan dan ketundukan makhluk kepada perintah al-Khalik, yakni Allah SWT. Orang yang beriman akan bersyukur terhadap nikmat yang dikurniakan oleh Allah SWT. Cara menunjukkan rasa syukur tersebut ialah dengan mengeluarkan zakat, yang akan melahirkan rasa tenang dan tenteram dalam hati dan jiwa pembayar zakat.

Zakat juga merupakan suatu kaedah membantu golongan yang memerlukan bantuan kerana tidak semua orang mempunyai nasib yang baik. Dalam harta yang diperolehi oleh orang Islam, terdapat hak orang lain yang perlu ditunaikan. Sebahagian daripada kekayaan orang yang berada perlu diagihkan kepada golongan yang kurang berada. Secara tidak langsung dapat mengurangkan perasaan iri hati di kalangan mereka. Zakat bukan sahaja mewujudkan perhubungan antara hamba dengan Allah SWT, tetapi juga perhubungan antara manusia dengan manusia.

Zakat juga berperanan menyucikan dan menyuburkan harta yang dimiliki oleh umat Islam, yang mungkin terdedah kepada unsur haram atau syubhah semasa berusaha memperolehinya. Firman Allah SWT yang bermaksud: "Ambillah zakat daripada sebahagian harta mereka yang dengan zakat itu kamu dapat membersihkan dan mensucikan mereka." (Surah al-Taubah : 103)

Setiap individu Islam, merdeka, mempunyai pemilikan terhadap harta secara sah sepanjang haul dan mempunyai kuasa secara bebas untuk mengurus dan memperolehi manfaat dari harta tersebut tanpa sekatan atau kawalan undang-undang dan peraturan, cukup nisab, cukup haul serta memiliki harta yang boleh berkembang secara hakiki atau boleh diusahakan, maka dia wajib membayar atau mengeluarkan zakat.  

Jenis-Jenis Zakat
Zakat selalunya disebut-sebutkan apabila tiba Ramadhan, kerana ramai yang maklum tentang kewajipan membayar zakat fitrah. Walau pun terdapat jenis-jenis zakat yang lain iaitu zakat harta, zakat pendapatan, zakat perniagaan, zakat wang simpanan, zakat pertanian, zakat perternakan, zakat ma’adin, kunuz dan rikaz, zakat emas dan perak. Malah dalam keadaan-keadaan dan syarat-syarat tertentu, saham dan wang KWSP juga boleh dikenakan zakat.

Kegagalan membayar zakat dan fitrah telah ditakninkan sebagai suatu kesalahan dalam undang-undang Islam negeri-negeri. Sebagai contoh, Seksyen 16 Enakmen Kesalahan Jenayah Syariah (Negeri Pulau Pinang) 1996 memperuntukkan – Mana-mana orang yang wajib membayar zakat atau fitrah tetapi - (a) enggan membayar atau dengan sengaja tidak membayar zakat atau fitrah itu; atau (b) enggan membayar atau dengan sengaja tidak membayar zakat atau fitrah itu melalui amil yang dilantik atau mana-mana orang lain yang diberikuasa, oleh Majlis untuk memungut zakat atau fitrah;  adalah melakukan suatu kesalahan dan apabila disabitkan boleh didenda tidak melebihi satu ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi enam bulan atau kedua-duanya.

Cuma persoalannya, apakah sikap umat Islam terhadap perintah berzakat? Adakah kefahaman masyarakat tentang kewajipan membayar zakat ini telah mencukupi? Adakah peruntukan undang-undang yang ada tersebut telah cukup untuk menggerunkan masyarakat agar menunaikan kewajipan berzakat?

Sikap Umat Islam
Jika dibandingkan antara jumlah kutipan zakat fitrah di negeri Selangor berbanding dengan jumlah penduduk Islam di negeri berkenaan pada tahun 2014, menurut Laporan Kutipan Zakat Lembaga Zakat Selangor bagi tahun berakhir 31 Disember 2014, jumlah kutipan zakat fitrah di Selangor bagi tahun 2014 ialah sebanyak RM20,564,439.00.

Manakala menurut laporan Ketua Jabatan Perangkaan pada Januari lalu, Selangor kekal dengan jumlah penduduk paling ramai di negara ini iaitu 5.2 juta orang diikuti Johor seramai 3.4 juta orang dan Sabah sebanyak 3.2 juta orang. Orang Melayu kekal dengan kaum paling banyak iaitu 66.7 peratus diikuti Cina 24.6 peratus dan India 7.4 peratus.

Berdasarkan kepada perangkaan tersebut, jika 66.7 peratus daripada jumlah penduduk Selangor (5.2 juta orang) ialah orang Melayu Islam, maka kita dapat simpulkan bahawa jumlah penduduk Islam di negeri Selangor pada tahun 2014 ialah seramai lebih kurang 3,468,400 orang.

Kadar bayaran zakat fitrah bagi setiap orang Islam di negeri Selangor pada tahun 2014 ialah sebanyak RM7.00. Ini bermakna bahawa pada tahun 2014, seramai 2,937,777 (85 %) orang telah membayar zakat fitrah. Manakala bakinya seramai 530,623 orang (15 %) ialah samada mereka adalah golongan fakir miskin, atau mereka membayar fitrah di negeri lain atau pun mereka tidak menunaikan zakat fitrah. Secara umumnya, peratusan ini menunjukkan tahap kesedaran umat Islam terhadap kewajipan membayar zakat fitrah.

Berdasarkan statistik JAWHAR, daripada tahun 2001 hingga 2010 (10 tahun) negeri Selangor mencatatkan jumlah pungutan zakat tertinggi, dengan pendapatan mencecah RM1.69 bilion. Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur merupakan wilayah tunggal selain Selangor yang merekodkan pungutan zakat melebihi RM1 bilion dalam tempoh yang sama. Negeri-negeri lain yang mencatatkan peningkatan tahunan jumlah pungutan zakat secara berterusan dari tahun 2001 ke 2010 ialah Kedah, Kelantan, Negeri Sembilan, Pahang, Pulau Pinang, Selangor dan Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur.

Rata-rata semua orang maklum tentang kewajipan zakat fitrah. Walau bagaimanapun, kefahaman tentang kewajipan zakat yang lain masih rendah. Jika dilihat kepada statistik kutipan zakat mengikut kategori bagi tahun 2014, kategori zakat pendapatan adalah tertinggi berbanding dengan kategori lain.

Umat Islam sepatutnya merasa bangga apabila mereka menjadi pembayar zakat, kerana tangan di atas lebih baik daripada tangan di bawah. Umat Islam seharusnya berusaha agar mereka menjadi kaya raya, malah jutawan. Firman Allah yang bermaksud: “Iaitu mereka (umat Islam) yang jika Kami berikan kepada mereka kekuatan (kekayaan) di atas muka bumi nescaya mereka akan mendirikan solat serta memberi zakat, dan mereka juga akan menyuruh berbuat kebaikan serta melarang dari melakukan kejahatan dan perkara yang mungkar. Dan (ingatlah) bagi Allah jualah kesudahan segala urusan." (Surah al-Hajj: 41)

Inisiatif beberapa negeri untuk mengagihkan wang zakat kepada asnaf untuk dijadikan modal perniagaan boleh dipuji, kerana dengan usaha ini, dalam tempoh beberapa tahun lagi mereka sudah tidak perlu zakat lagi sebaliknya mereka pula yang akan mengeluarkan zakat. Apabila semakin ramai pembayar zakat, dan pengagihan dapat disampaikan kepada sasaran dengan sistematik, tidak mustahil suatu masa kita akan menikmati satu zaman seperti zaman Khalifah Umar al-Khattab dan Umar Abdul Aziz yang susah untuk mencari orang yang miskin. Wallahu’alam.

- Penulis ialah Presiden Persatuan Peguam Syarie Malaysia (PGSM) 2015. Email :